БЕРЕНЧЕ ЦИФРЛЫ БӨТЕНРОССИЯ ХАЛЫК САНЫН АЛУ: УЛ НИНДИ БУЛАЧАК?
Илебездәге уникаль планшетлар, «Аврора» операцион системасы, мәгълүматларны җыю һәм саклау өчен BI-платформа — Росстат җитәкчесе Павел Малков 2021 елның апрелендә узачак Бөтенроссия халык санын алуның цифрлы яңалыклар турында сөйләде. Алар ни өчен кирәк, ничек эшләячәкләр һәм бу көздә үк исәпкә алуны үткәрү традицияләренә нәрсәләр үзгәрәчәк?
2020 елның октябрендә Бөтенроссия халык санын алуның беренче этабы башлана-халык санын алу кыен булган районнарда исәпкә алучылар эше башланачак. Алар беренче булып яңа цифрлы технологияләрнең нәтиҗәлелеген сыныйлар.
Шулай итеп, торак биналарны карап йөргәндә, исәпкә алучылар махсус программа белән тәэмин ителгән илебезнең электрон планшетларын файдаланачак. Җайланмалар оператив рәвештә мәгълүматны теркәргә һәм эшкәртергә ярдәм итәчәк-анкеталар тукталышлары һәм исәпкә алучыларның авыр сумкалары үткәнебезгә китәчәк. Планшетларның кәгазь исәпкә алу кәгазьләре белән чагыштырганда, вакытны шактый киметергә, ихтимал хаталар санын киметергә һәм, иң мөһиме — халык санын алуны үткәрүгә финанс чыгымнарын киметергә мөмкинлек бирәчәк.
Планшетлар җитештерү 2020 елның июнендә Мәскәүдә һәм Иваново өлкәсендә эшләтеп җибәрелде. Бөтенроссия халык санын алу өчен барлыгы 360 мең электрон җайланма әзерләнәчәк. Аның авырлыгы 700 граммнан да ким. Урнаштырылган җайланма батареясы 7 мең мАч сыйдырышлы. Исәпкә алучы шулай ук өстәмә тышкы аккумулятор (10 мең мАч) алачак, ул аңа берничә көн дәвамында интенсив эшләргә мөмкинлек бирәчәк. Планшет өстәмә аксессуарлар белән җиһазландырылган: тышкы аккумулятор өчен кесәле тышкы кием, хәтер картасы, стилус һ. б.
Планшетларның беренче партиясе 2020 елның сентябрендә укырга керергә тиеш, ул халык санын алу өчен кыен булган территорияләрдә файдаланылачак.
"Халык санын алуны үткәргәннән соң, планшетларның бер өлеше — 40 меңгә якын-Росстатта калачак. Калганнарын хакимиятнең башка органнарына цифрлы икътисад өлкәсендә төрле проектларны гамәлгә ашыру өчен тапшырачакбыз", - дип хәбәр итте Росстат җитәкчесе Павел Малков.
Халык санын алу өчен барлык планшетлар да Россиянең беренче «Аврора»мобиль операция системасы белән җиһазландырылачак. Платформа гади смартфоннар һәм массакүләм кулланучыга исәпләнгән мобиль җайланмалардан файдаланганда мөмкин булган мәгълүматны югалтулар һәм компрометацияләү куркынычын булдырмаска мөмкинлек бирә. «Аврора» ҖЧҖ мөмкинлекләре арасында түбәндәгеләрне билгеләргә була: файл системасының бөтенлеген контрольдә тоту, элемтә каналларын яклау, мәгълүматларны шифрлау һәм мобиль җайланмалар өчен теләсә нинди бурычларны үтәү.
Бүген «Аврора» ҖЧҖ халыкка өстәмә хезмәтләр күрсәтү өчен «Россия Почтасы» ФДУП тарафыннан кулланыла, шулай ук РТЮ, «Ростелеком» һәм башка компанияләрдә кулланыла.
Планшетлар ярдәмендә алынган барлык» цифрлы " мәгълүматлар якланган каналлар буенча Бөтенроссия халык санын алуның бердәм болытлы системасына тапшырылачак.
Җанисәп мәгълүматларын җыю, эшкәртү һәм саклау өчен махсус BI-платформа (BI – Business Intelligence) булдыру – статистиканы төрле яклап цифрлаштыруга Росстат алган курсның законлы дәвамы. Әлеге Платформа Росстат белгечләренә реаль вакыт режимында һәм вак детальләрдә җанисәпкә әзерлек, үткәрү һәм нәтиҗәләр ясау аспектларын күзәтергә мөмкинлек бирә.
Уңайлы булсын өчен, барлык мәгълүмат өч модульгә — алып барыла торган эш этапларына туры китереп төзелгән.
Беренче модульдә халык санын алуга әзерлек белән бәйле мәгълүматлар массасы туплана. Адреслар исемлеген актуальләштерү, исәпкә алу персоналын сайлау һәм укыту, исәпкә алу участоклары өчен бүлмәләр сайлау, җиһазларның эшкә сәләтлелеге, шул исәптән планшетларның да. Бу барлык мәгълүмат муниципаль районга кадәр җентекле мәгълүмат белән тәкъдим ителгән.
Икенче модуль-Халык турында мәгълүмат җыюның барышын тикшереп торуның мөһим инструменты. Мәгълүмат 2021 елның апрелендә – «Дәүләт хезмәтләре» порталыннан да, исәпкә алучылар планшетларыннан да җыелачак. Берничә кликтан фатир саен йөреп чыгу динамикасын, материалларны тапшыру планын үтәүне һәм халыкның интернет-исәпкә алуда катнашуының активлыгын күзәтергә мөмкин булачак. Асылда, система теләсә кайсы хисап участогына күз салырга һәм илнең теләсә кайсы почмагында исәпкә алучыга кадәр барып җитәргә мөмкинлек бирә.
Һәм, ниһаять,өченче модуль-җыелган халык санын алу материалларын төбәк һәм федераль дәрәҗәдә эшкәртү процессының визуализациясе. Росстат базасына мәгълүматларны кодлаштыру, берләштерү һәм йөкләү мониторингы беренче тапкыр максималь ачык һәм ачык булачак.
Мәгълүматларны системалаштырып, 2022 елда халык санын алуның ахыргы нәтиҗәләрен ясаганнан соң, илебез, барлык төбәкләр, шәһәр һәм җирлекләр турында тулы статистик мәгълүмат дәүләт органнарына гына түгел, ә Россиянең һәр кешесенә дә ачык булачак. Мәгълүматлар белән гавами эш BI-платформа базасында оештырылачак.
Алда торган халык санын алуның төп яңалыкларының берсе - «дәүләт хезмәтләре» порталында Россия халкы тарафыннан электрон исәпкә алу кәгазен мөстәкыйль тутыру мөмкинлеге. Gosuslugi.ru). тикшеренүләр күрсәткәнчә, күп кенә россиялеләр пандемия фонында җанисәптә катнашуның дистанцион вариантына карата кызыксыну белдерә башлаган. Онлайн-режимда исәпкә алу мөмкинлеге турында илдә яшәүчеләрнең 44% тан артыгы белә инде. Ә 18-24 яшьлек яшьләр аудиториясе арасында-76%. Бөтенроссия җәмәгатьчелек фикерен өйрәнү үзәге тарафыннан 2020 елның 22-23 августында үткәрелгән Бөтенроссия телефон сораштыру әнә шундый мәгълүматларны күрсәтте. Анда Россия Федерациясенең 80 субъектында 1 600 россияле катнашты.
Росстат шулай ук төбәкләргә федераль порталдан тыш тәкъдим итә Gosuslugi.ru җирле интернет-ресурсларда халык мөрәҗәгате белән бәйле онлайн-исәпкә алу өчен мөмкинлекләр тудырырга. Әйтик, Мәскәү Хөкүмәте Мэриянең рәсми сайтында Халык санын алу опциясен ачарга әзер булуын белдерде инде Mos.ru -башкала халкы өчен порталда Федераль порталга караганда популяррак Gosuslugi.ru - шундый ук мөмкинлек хәзер Санкт-Петербургта карала. Инициатива башка регионнарга да кагылырга мөмкин.
Шулай ук Росстатның «санлы» планнарында — әкренләп традицион статистикага Big Data дип аталучы зур санлы мәгълүматларны катлаулы эшкәртүгә нигезләнгән мәгълүматны кертү. Хәзер мондый мәгълүматларны исәп-хисапларда куллану концепциясен эшләү бара. Росстат җитәкчесе Павел Малков сүзләренә караганда, әлегә аларны рәсми статистикада уңышлы куллана алмаганнар. «Хәзер дөньяда кулланыла торган традицион статистик мәгълүматлар инде тикшерелгән, расланган методология буенча халыкара дәрәҗәдә исәпләнә. Зур мәгълүматлар нигезендә-структуралаштырылмаган мәгълүматның киң спектры, шуңа күрә алар белән эш әлегә эксперимент бара", - дип хәбәр итте ул.
Хәзер Росстат статистикада алардан файдалану мөмкинлеге предметына административ һәм зур мәгълүматларның барлык чыганакларын анализлый. Нәтиҗәләр белән комплекслы документ ел ахырына барлыкка килергә тиеш. «Без инде кайбер юнәлешләр буенча зур мәгълүматлар кулланып экспериментларны башлыйбыз. Шул исәптән, халык санын алуда, бәяләрне исәпләгәндә. Быел Россия Пенсия фонды мәгълүматлары нигезендә хезмәт хакы исәп-хисапларын тапшырырга телибез. Өстәвенә, урта гына түгел, медиана да. Хәзер без медицина хезмәт хакын ике елга бер тапкыр саныйбыз, тиздән моны ай саен эшли алабыз», — дип билгеләп үтте Павел Малков.
Киләчәктә Росстат үсеше стратегиясендә ике зур эш блогы барлыкка килергә тиеш. Бу традицион рәсми статистика — административ һәм зур мәгълүматларга, әмма халыкара таләпләр нигезендә таяна. Икенче блок - яңа күрсәткечләр, алар рәсми статистика булып тормый, әмма кулланылырга мөмкин өчен нинди дә булса бәяләү. Мондый күрсәткечләрне исәпләү эксперименталь режимда узачак. Мәсәлән, барлык муниципаль районнар һәм шәһәр округлары буенча халык санын мобиль элемтә операторлары мәгълүматлары нигезендә билгеләү өчен. Алынган мәгълүмат Бөтенроссия халык санын алуга йомгак ясаганда да кулланылырга мөмкин.
Павел Малков, Федераль дәүләт статистикасы хезмәте (Росстат) җитәкчесе):
«Бөтенроссия халык санын алу, ул 2021 елның апрелендә узачак-соңгы традицион һәм беренче цифрлы. Аңа әзерлек барышында без 50 дән артык ил тәҗрибәсен анализладык һәм цифрлы технологияләрне куллануның иң яхшы тәҗрибәләрен тупладык. Бу-электрон планшетлар, кушымталар, геолокация карталары, интернет аша халык санын алу мөмкинлеге, зур мәгълүматлар куллану һ.б. Барлык илләр дә диярлек халык санын алуны үткәргәндә электрон планшетлардан файдаланалар, ә зур мәгълүматларны куллануны хәзер 9 ил генә декларацияли, шул исәптән Россия дә.
Барысы бергә цифрлы инновацияләр халык санын алуны принципиаль яңа дәрәҗәгә чыгара. Мәгълүмат тапшыру тизләтелә, хаталар саны һәм исәп-хисап ясау вакыты кыскара. Җанисәпнең тулы нәтиҗәләре билгеле булачак һәм киләсе елга аны уздырганнан соң басылачак, элек моңа кадәр берничә ел вакыт киткән. Халык санын алу барысы өчен дә якынрак һәм җайлырак була бара. Шул ук вакытта шунысын да әйтергә телим: без халык санын алу этапларының берсендә дә — исәпкә алучылардан да, «дәүләт хезмәтләре» порталыннан да, мобиль элемтә операторларыннан да бернинди шәхси мәгълүматларны җыймыйбыз. Барлык мәгълүмат тулысынча обезличена. Әмма ул күп елларга алга идарә итү карарлары нигезенә ята".
Павел Смелов, Федераль дәүләт статистикасы хезмәте (Росстат) җитәкчесе урынбасары):
"Җанисәпнең тизлеген һәм төгәллеген арттырудан тыш, аны үткәрүгә бюджет чыгымнарын да киметергә мөмкинлек бирә. Әгәр дә Росстат җанисәпне 2010 елдагы кебек үткәрсә, 700 меңгә якын исәпкә алучы җәлеп ителгән булса, Стандарт якланган бланклар бастырылган булса, канцелярия сатып алынган булыр иде, чыгымнар 65 млрд сум булыр иде. Исәп-хисапта исәпкә алучылар санын үзгәрткәч, планшетлар файдасына кәгазь битләрдән баш тарттык — чыгымнар суммасы ике тапкыр диярлек кимеде-33 млрд сумга кадәр.
Халык санын алу өчен BI-платформа булдыру да яңа мөмкинлекләр ача, анда «Дәүләт хезмәтләре»порталыннан һәм планшетлардан Мәгълүмат агымы агылачак. Бу-барлык исәпкә алучыларның маршрутлары буенча хәрәкәтләрен һәм хәрәкәтләрен күзәтеп бара, төрле районнарда халык санын алуның ни дәрәҗәдә уңышлы баруын билгели алырлык ситуацион үзәк кебек булачак. Әмма без бу системаны мәгълүмат бирү өчен дә кулланырга булдык. Хәзер без стандарт таблицалар гына чыгарачакбыз һәм микроданлы халык санын алу базасына керү мөмкинлеген бирәчәкбез. Теләгән һәр кеше бу системага керә, үзенең уникаль соравын булдыра һәм җавап ала алачак. Шулай итеп, цифрлаштыру халык санын алуны уздыру процессына гына түгел, ә аның нәтиҗәләре белән алга таба эшләүгә дә кагылачак».
Олег Никифоров, Федераль дәүләт статистикасы хезмәтенең Санкт-Петербург шәһәре һәм Ленинград өлкәсе (Петростат) буенча идарәсе җитәкчесе):
"Быелгы җанисәпнең генераль репетициясе 2018 елда Россиянең 9 төбәгендә сынап карау булды. Петербургта ул Княжево муниципаль берәмлеге территориясендә узды. Ул чакта ук без беренче тапкыр исәпкә алучыларны планшетлар белән тәэмин иттек. Җайланмалар үз функциональ билгеләнешен тулысынча аклады. Хәзер операция системасы бераз яхшырды, принципиаль яңа карарлар барлыкка килде. Әмма инде 2018 елда ук аңлашыла башладык: без цифрлы исәпкә алуны уздыруда бик зур отыш алдык-яшьләр, ә исәпкә алучыларның 80-85 проценты — студентлар, исәпкә алу гаджетларына тиз җайлаштык һәм аларны бик актив кулландык. Асылда, бездә эштән баш тартулар булмады диярлек-яшьләр өчен ул кызыклы булды».
Бөтенроссия халык санын алуның төп этабы 2021 елның апрелендә узачак, ә ерак һәм ерак булган территорияләрдә ул 2020 елның октябреннән башлана һәм 2021 елның июненә кадәр дәвам итәчәк.
ВПН-2020 медиаофисы
+7 (495) 933-31-94
https://www.facebook.com/strana2020
https://www.instagram.com/strana2020