24 март - Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне
Ел саен 24 мартта Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы инициативасы белән Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне үткәрелә, аның максаты - җәмгыятьнең игътибарын туберкулез проблемаларына җәлеп итү һәм халыкның авыру турында хәбәрдарлыгын арттыру һәм аны профилактикалау чаралары.
2022 елда Бөтендөнья туберкулезга каршы көрәш көне «Туберкулезга каршы көрәш өчен ресурслар мобилизациялибез. Гомерегезне саклап калыйк!» - дигән девиз астында үткәрелә.
ВОЗ стратегиясенең төп максаты - 2030 елга дөньяда туберкулезны бетерү. Көн саен дөньяда киң таралган йогышлы чирдән дүрт мең кеше үлә.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы бәяләвенчә, ел саен дөньяда 10 миллионнан артык кеше туберкулез белән авырый, шуларның 1 млн.ы – 14 яшькә кадәрге балалар. Бу чирдән 1,5 миллионнан артык кеше үлгән. Туберкулез элеккечә үк дөньяда үлемнең төп 10 сәбәбе арасына керә.
Татарстан Республикасында 2021 елда 912 туберкулез белән авыручы ачыкланган. Авыру 2020 ел дәрәҗәсендә калган (100 мең кешегә 23,4).
Татарстан Республикасында туберкулез белән авыручылар санының дәрәҗәсе федератив күрсәткечтән (РФ-28,76) һәм Идел буе федераль округы (ИФО) күрсәткеченнән (27,89) 1,2 тапкыр түбәнрәк.
Республиканың 13 муниципаль районында туберкулез белән авыручылар саны республика күрсәткеченнән 1,2 тапкыр югары (Әтнә, Баулы, Чүпрәле, Алабуга, Яшел Үзән, Кама Тамагы, Лаеш, Менделеевск, Яңа Чишмә, Нурлат, Сарман, Спас, Тәтеш районнары). Кайбыч районында туберкулез белән авыручылар саны республика күрсәткеченнән 2,9 тапкыр югары. Саба районында 2021 елда туберкулез белән авыручылар саны ачыкланмады.
Авыручыларның төп өлеше - эшкә яраклы халык, аларның 61,8% ы - 18-49 яшьлек шәһәр кешеләре, социаль статус буенча: эшчеләр һәм хезмәткәрләр -24,3%, пенсионерлар – 14,7%, балалар һәм яшүсмерләр-4,7%.
2021 елда туберкулез белән 14 яшькә кадәрге 24 бала һәм 15 яшьтән 18 яшькә кадәрге 7 яшүсмер авырды, 2020 ел белән чагыштырганда 18 яшькә кадәрге балалар саны 5,1% ка кимеде (күрсәткеч - 18 яшькә кадәрге 100 мең балага 3,7, 2020 елда – 100 мең кешегә 3,9.).
Әлмәт, Баулы, Бөгелмә, Чүпрәле, Алабуга, Яшел Үзән, Лаеш, Норлат, Питрәч, Тәтеш, Түбән Кама районнарында һәм Казан, Яр Чаллы шәһәрләрендә авыру очраклары теркәлгән.
Республикада туберкулез белән авыручы 1535 кеше исәптә тора, аларның 33,5% ы әйләнә-тирә мохиткә микробактерияләр бүлеп бирә. Авырулар белән 8 меңнән артык кеше (8662 кеше) элемтәдә тора, алардан 10 кеше авырып китте.
Республикада туберкулезга тикшерелмәгән 3879 бала кала, шуларның 18,2% ы балалар бакчаларына һәм мәктәпләргә йөри, балалар оешмаларында туберкулез таралуның югары куркынычын саклап кала.