Татарлар үрдәк итенә туеначак

2015 елның 8 апреле, чәршәмбе
Абыйлы-энеле туганнар Рамил Гобәйдуллин белән Фәрит Хәйретдиновның Татарстанның Лаеш районы Комлы Кавал авылында үрдәкләр үрчетә башлавына 3-4 ел. Фермерлык хуҗалыгына исемне Рамил абыйның балачактагы “Рамай” кушаматыннан – “Рамаевское” дип кушканнар. Баштарак алты-җиде төрле токымны үстереп-сынап караган булсалар, хәзер Черри-Велли токымында тукталганнар, чөнки итенең сыйфаты ошаган. Бу токымны үрчетү өчен әти-әни үрдәкләрне – елына 6 мең бәбкәне – Англиядән кайтарталар. Бөтен эшләрендә фермерларга, беренче чиратта, үз балалары ярдәмче.– Россиядә бүтән хуҗалыклар бу токымны үрчетү белән шөгыльләнми. Ана үрдәк елына якынча 280 йомырка сала. Без Америкадан инкубаторлар сатып алган идек. Атна саен 17 мең бәбкә йомыркадан борын тишеп чыга. Соңгы өч елда елына 1 миллионга якын үрдәк чыгарып, үстереп саттык. Быел аларның санын 1 миллион 250 меңгә, ә 2016 елда 3 миллион 700 меңгә җиткерергә планлаштырабыз. Безне тоткарлаган җитди сәбәп – сугым цехыбыз кечкенә, ягъни заманча җиһазландырылган яңа сугым цехы таләп ителә. Үрдәкләр “хәләл” кануннарына туры китерелеп чалына. Бәбкәләрне һәм әзер продукцияләрне Татарстанга гына түгел, Россия төбәкләренә, күпчелек – Мәскәү, Самар, Уфа, Чиләбе, Екатеринбург, Пермь һәм башка өлкәләргә сатабыз. Безнең продукция кибет челтәрләрендә дә тәкъдим ителә, “Казан” агропаркында сәүдә ноктасы тотабыз, – дип сөйли хуҗалыкның җитәкчесе Фәрит Хәйрединов.


Фермерлар дәүләткә өметләнә, чөнки моңа кадәр башкарылган эшләргә дә дәүләт тарафыннан күрсәтелгән булышлык зур булган.



– Безгә Татарстан Президенты, республиканың Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы теләктәшлек белдереп тора, аларга рәхмәтебез чиксез. Дәүләт кредитларны каплаганда, ана көтүлекне яңартканда, җиһазлар сатып алганда субсидияләр бирә, корылык килгәндә чыгымнарны капларга, салымнарны түләгәндә булыша. Фермерларны бүген баланы караган кебек карыйлар, шуңа күрә өметләрне акларга тырышабыз, – дип ассызыклый фермер.

Комлы Кавал авылындагы үрдәк хуҗалыгында якын-тирә авылларда яшәүче 90лап кеше эшли. Фермерлар киләчәктә хуҗалыкны нәкъ менә авыл халкы көче белән киңрәк җәелдерергә ниятли.



– Авыл кешесе уңган ул. Аңа файда китерерлек эш кенә табарга кирәк. Без авыл кешесенә бер тәүлекле яки ун көнлек берничә мең баш үрдәк бәбкәләрен үз абзарында үстерергә һәм безнең аша сатарга тәкъдим итәбез. Инде шундый уңышлы хезмәттәшлек тәҗрибәсе тупладык. Авыл кешесе үстергән үрдәк, яхшы тәрбия исәбенә, югалтуларсыз, тазарак та, тәмлерәк тә була. Мин, гомумән, авыл кешеләренә элеккеге колхозларның ташландык биналарын чистартып-төзәтеп, үрдәкләр симертергә киңәш итәм. Үрдәкне, иң яхшысы, елның салкын вакытында үстерергә: әйтик, сентябрьдән апрельгәчә, бу чорда аның бәясе шактый югары йөри. Безнең токым үрдәкләр, гадәтләнгәнчә, майлы түгел, 42 көн эчендә 2,2 килограмм авырлык җыеп, сугымга өлгерә. Ел саен үрдәкләрнең берникадәр өлешен безгә авыл халкы үстереп бирә, быел халыкка 500 мең баш үрдәкне таратырга уйлыйбыз, – ди Фәрит Хәйретдинов.

Рамил Гобәйдуллин исә “хәләл” үрдәкләрне якын киләчәктә Төркия һәм гарәп илләренә тәкъдим итәчәкләре турында әйтә.



– Әлегә без үз төбәгебезнең ихтыяҗын капларга өлгермибез. Россия төбәкләрендә дә үрдәк итенә сорау зур. Үзебез, шәхсән, Себер якларына илтергә тырышабыз. Анда милләттәшләребез – татарлар аеруча күп яши. Киләсе елда үрдәкләр санын 3 миллион башка тутырсак, бәлки, чит илләргә дә чыгарга насыйп булыр, – ди Рамил Гобәйдуллин.

Апрель азагыннан фермерлык хуҗалыгында “урак өстенә” керәләр: язга аяк баскан халык бәбкә алырга чиратка тезеләчәк.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International